Evde internetin yavaşladığı akşamlarda modemin ışıklarına bakıp "acaba arıza mı var?" diye düşündüğüm çok oldu. Yıllar içinde fark ettim ki sorunun büyük kısmı hatta değil, ev içindeki küçük ayarlarda ve alışkanlıklarda gizli. Bu yazıda kendi denemelerimden yola çıkarak internet hızı artırma konusunda gerçekten işe yarayan adımları sırayla anlatacağım. Teknik bilgiye ihtiyacınız yok; modemin arkasına bakabilecek kadar meraklı olmanız yeterli.
İlk yaptığım şey her zaman aynı: hızı ölçmek. Ama tek bir ölçüm yeterli değil. Ben genelde üç farklı durumda test yapıyorum: modeme kabloyla bağlıyken, modemin yanında Wi-Fi ile ve en çok kullandığım odada Wi-Fi ile. Bu üçü arasındaki fark bana sorunun nerede olduğunu neredeyse doğrudan söylüyor.
Ölçüm yaparken indirme hızının yanında ping değerine de bakın. Ping yüksekse, indirme hızı iyi görünse bile sayfalar geç açılır, video görüşmeleri takılır. Ben oyun oynayan ya da toplantıya giren biri için ping'i indirme hızından daha önemli buluyorum.
Modemimi yıllarca televizyon sehpasının içinde, kabloların arkasında sakladım. Sonra sırf denemek için evin ortasındaki bir rafın üzerine, göz seviyesine çıkardım. Uzaktaki yatak odasında sinyal iki çubuktan dört çubuğa çıktı. Hiçbir ayar değiştirmedim, hiçbir şeye para vermedim.
Kablosuz sinyal duvarlardan, metalden ve suyan geçerken zayıflar. Bu yüzden şu noktalara dikkat ediyorum:
Evin şekli uzunsa ya da kalın betonarme duvarlar varsa modem yerini değiştirmek bir yere kadar çözüyor. O noktada mesh sistem ya da powerline adaptör devreye girmeli. Menzil genişletici (repeater) ucuz bir çözüm ama hızı yarıya düşürdüğünü kendi evimde net biçimde gördüm; sadece sinyalin hiç gitmediği bir köşe için mantıklı.
Modern modemlerin çoğu iki bantta yayın yapıyor: 2,4 GHz ve 5 GHz. Ben bunu şöyle özetliyorum: 2,4 GHz uzağa gider ama yavaştır ve kalabalıktır; 5 GHz hızlıdır ama duvarları sevmez. Telefonumu ve dizüstü bilgisayarımı modemle aynı odada kullandığımda mutlaka 5 GHz ağa bağlıyorum, fark gözle görülür oluyor.
Apartmanda oturuyorsanız 2,4 GHz bandı komşu ağlarla dolup taşıyor. Modem arayüzüne girip kanalı elle 1, 6 veya 11'den birine sabitlemek işe yarıyor. Modem arayüzüne genelde tarayıcıya 192.168.1.1 yazarak giriliyor; kullanıcı adı ve şifre cihazın altındaki etikette yazar.
Arayüze girdiğinizde yapmaya değer birkaç şey daha var:
Bazen internet değil, cihaz yavaştır. Bunu ayırt etmenin basit yolu: aynı sayfayı başka bir telefondan açın. Diğer cihazda hızlı açılıyorsa sorun ağda değil.
Kendi bilgisayarımda düzenli yaptığım şeyler:
Bilgisayar genel olarak yavaşlıyorsa mesele internetten öte olabilir; performans sorunlarını teşhis etmeyi anlattığımız rehber bu noktada daha faydalı olur. Aynı şekilde telefonda hem pil hem hız düşüyorsa, arka plan uygulamalarını kısıtlamak iki soruna birden çözüm oluyor.
Yukarıdaki adımları uyguladım ve hâlâ kabloyla bile paket hızının çok altında kalıyorsam, artık ev içinde yapacak bir şey kalmıyor demektir. Aramadan önce şu bilgileri hazırlıyorum: farklı saatlerde alınmış üç dört ölçüm sonucu, kabloyla yapılan test sonucu ve varsa modem arayüzündeki hat bilgileri. Elimde veri olunca konuşma çok daha hızlı sonuç